Cami
Mescid-i Haram
Kâbe'nin etrafında yer alan ve Müslümanların kıblesi olan en büyük camidir; umrenin tavaf ve sa'y gibi rükünleri burada yapılır.

Tarihçe
Mescid-i Haram, Kâbe'yi çevreleyen avlunun adıdır. Kur'an, Kâbe'nin İbrahim ve İsmail (aleyhimesselam) tarafından inşa edildiğini bildirir (Bakara 127). Klasik kaynaklara göre Mekke'deki mabet, İslam öncesinde de Arapların ziyaret ettiği bir merkezdi; Hz. Peygamber ﷺ'in risaletinden sonra ibadetin merkezi haline geldi.
Mescit, tarih boyunca genişletildi. Klasik tarihçilere göre Hz. Ömer (hicri 17) ve Hz. Osman (hicri 26) döneminde genişletme yapıldı; sonraki yüzyıllarda Emevi, Abbasi ve Osmanlı dönemlerinde onarım ve ilaveler oldu. Yirminci ve yirmi birinci yüzyılda Suudi Arabistan Krallığı tarafından büyük genişletmeler gerçekleştirildi.
Ziyaret ipuçları
Mescid-i Haram'a giriş genellikle ücretsizdir, ancak yoğun dönemlerde (Ramazan, hac mevsimi) izin ve giriş saatleri uygulanabilir. Nusuk uygulamasından ve resmi kanallardan güncel kuralları kontrol edin.
Kadınlar ve erkekler için ayrı bölümler vardır. Sabah erken saatler ve gece geç saatler daha sakin geçer. Mescidin çatısı ve avlu bölümleri sıcakta gölge ve klima sağlar; asansör ve yürüyen merdiven ile erişim mümkündür. Sık sık su alın ve yorgunluk belirtilerine dikkat edin.
Adab
Mescitte sessizlik ve huşu esastır; cep telefonunu sessize alın, yüksek sesle konuşmaktan ve fotoğraf çekerken insanların mahremiyetini ihlal etmekten kaçının.
Tavaf ve namaz yapanların önünden geçmeyin, yoğunlukta sabırlı olun. Hacer-i Esved ve Makam-ı İbrahim gibi noktalarda kalabalık oluşturmamaya dikkat edin. Bazı kişiler mescitte kabirlere veya taşlara bereket amacıyla dokunmaya çalışır; bu uygulamanın dinî bir delili bulunmadığını, bunun yerine güvenli ve saygılı davranmanın tercih edildiğini unutmayın.
Zaman çizelgesi
8 H. / 630 M.
Mekke'nin fethi ve Kâbe'nin putlardan temizlenmesi
Hz. Peygamber ﷺ, Ramazan 8. hicri yılında Mekke'ye girdi ve Kâbe çevresindeki putları kaldırdı. Tarihçilere göre mescit, bu dönemde İslam'ın merkezi haline gelmiştir.
17 H. / 638 M. (yaklaşık)
Hz. Ömer döneminde ilk büyük genişletme
Klasik kaynaklar, Hz. Ömer'in mescidi genişlettiğini ve etrafına duvar ördüğünü aktarır. Tarih tam gün ve ay olarak kesin değildir; yıl yaklaşık olarak kabul edilmektedir.
Konum
Kaynaklar
- Quran 2:125-127
- al-Azraqi, Akhbar Makkah
- Ibn Hisham, al-Sira al-Nabawiyya
- Saudi Ministry of Hajj and Umrah (official information on the Two Holy Mosques)