Hicret güzergâhı
Peygamber ﷺ'in Mekke'den Medine'ye hicreti: evden çıkış, Sevr Mağarası'nda üç gece, sahil yolu üzerinden Kuba'ya ve Medine'ye varış. Hicri 1 / M. 622.
Bu güzergâh hakkında
Güzergâh siyerden (İbn İshak, İbn Hişam, İbn Sa'd) yeniden kurulmuştur. Sahil rotasının kesin izi ve birçok durağın yeri tartışmalıdır; koordinatlar yaklaşıktır.
Duraklar
Mekke: hicretin çıkış noktası
Peygamber ﷺ gece evinden çıkıp Ebu Bekir'in evine geçti; sirede, ikisinin Ebu Bekir'in evinin arkasındaki bir açıklıktan (havha) çıktığı anlatılır. Evlerin tam yeri kesin olarak bilinmemektedir.
Sevr Mağarası
Peygamber ﷺ ve Ebu Bekir, Kureyş'in takibinden korunmak için bu mağarada üç gece kaldılar. Mağara, hicretin en çok anılan duraklarından biridir.
Vahiy
إِلَّا تَنصُرُوهُ فَقَدْ نَصَرَهُ ٱللَّهُ إِذْ أَخْرَجَهُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ ثَانِىَ ٱثْنَيْنِ إِذْ هُمَا فِى ٱلْغَارِ إِذْ يَقُولُ لِصَٰحِبِهِۦ لَا تَحْزَنْ إِنَّ ٱللَّهَ مَعَنَا ۖ فَأَنزَلَ ٱللَّهُ سَكِينَتَهُۥ عَلَيْهِ وَأَيَّدَهُۥ بِجُنُودٍ لَّمْ تَرَوْهَا وَجَعَلَ كَلِمَةَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ ٱلسُّفْلَىٰ ۗ وَكَلِمَةُ ٱللَّهِ هِىَ ٱلْعُلْيَا ۗ وَٱللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
Kur'an 9:40–40
Anlam çevirisi (yapay zekâ destekli), Kur'an metninin kendisi değildir
Ona yardım etmeseniz de Allah ona yardım etmiştir: İnkâr edenler onu iki kişiden ikincisi olarak çıkarmışlardı; mağaradayken arkadaşına, 'Üzülme, Allah bizimle beraberdir' demişti. Allah ona huzur indirdi ve sizin göremediğiniz ordularla onu destekledi.
Hicret sırasında Peygamber ﷺ ve Ebu Bekir Sevr'de gizlendiler; Ebu Bekir'in endişesi üzerine Peygamber ﷺ 'Üzülme, Allah bizimle beraberdir' buyurdu. Müfessirler bu ayeti mağara olayıyla ilişkilendirir (İbn Kesir).
- Tafsir Ibn Kathir 9:40
- Ibn Hisham, al-Sira al-Nabawiyya
HadisSahih
Sahih al-Bukhari 3653
Anlam özeti
Ebu Bekir, müşriklerden birinin ayaklarının dibine bakması hâlinde kendilerini göreceğini söyledi. Peygamber ﷺ ise 'Üçüncüsü Allah olan iki kişi hakkında ne düşünürsün?' diye karşılık verdi.
Mağarada, Kureyşlilerin onları aradığı sırada geçen konuşma. Hadis, Ebu Bekir'in korkusuna verilen cevabı ve hicretin bu durağındaki güveni anlatır.
- sunnah.com/bukhari:3653
Kudeyd: Ümmü Ma'bed'in çadırı
Sirede, Peygamber ﷺ ve Ebu Bekir'in Huzâa kabilesinden Ümmü Ma'bed'in çadırına uğrayıp yiyecek ve süt istedikleri anlatılır. Yer adı ve çadırın konumu kesin değildir.
Suraka ibn Malik ile karşılaşma
Kureyş'in ödül vaadiyle peşlerine düşen Suraka ibn Malik, atının yere saplandığını görünce Peygamber ﷺ'den af diledi; Peygamber ﷺ ona dua etti ve Suraka geri döndü. Olayın yeri sirede kesin olarak belirtilmez.
Kuba Mescidi
Sirede, Peygamber ﷺ'in Medine'ye girmeden önce Kuba'da birkaç gün kaldığı ve burada bir mescid kurduğu aktarılır. Kuba mescidi, İslam tarihinde ilk kurulan mescidlerden biri olarak anılır.
Vahiy
لَا تَقُمْ فِيهِ أَبَدًا ۚ لَّمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى ٱلتَّقْوَىٰ مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ أَحَقُّ أَن تَقُومَ فِيهِ ۚ فِيهِ رِجَالٌ يُحِبُّونَ أَن يَتَطَهَّرُوا۟ ۚ وَٱللَّهُ يُحِبُّ ٱلْمُطَّهِّرِينَ
Kur'an 9:108–108
Anlam çevirisi (yapay zekâ destekli), Kur'an metninin kendisi değildir
Kendisinde ilk günden beri takva üzere kurulmuş bir mescid, içinde durman için daha uygundur. İçinde temizlenmeyi seven adamlar vardır; Allah temizlenenleri sever.
Ayetin bağlamı, münafıkların kurduğu Dırar Mescidi'nin karşısına takvaya dayalı bir mescidi koyar. Müfessirlerin çoğu bu mescidi Kuba olarak yorumlar; bazıları Mescid-i Nebevi'yi de kastedilebilir görür.
- Tafsir Ibn Kathir 9:108
- al-Wahidi, Asbab al-Nuzul
Cuma Mescidi (Benî Sâlim Vadisi)
Sirede, Peygamber ﷺ'in Medine'ye giderken Benî Sâlim vadisinde ilk cuma namazını kıldırdığı aktarılır. Bu yer, cuma namazının hicretteki ilk kılındığı yer olarak anılır.
Mescid-i Nebevî
Sirede, Peygamber ﷺ'in devesinin, yerini konaklamak için seçtiği bir alanda çökmesi ve buraya mescid yapılması anlatılır. Bu alanda Mescid-i Nebevî kuruldu ve Peygamber ﷺ burada evini inşa etti.
Quran text: Tanzil Project (tanzil.net), CC BY 3.0 – verbatim tanzil.net