Hudeybiye güzergâhı

Duraklar

1. Medine: çıkış noktası

   Peygamber ﷺ, Kâbe'yi ziyaret etmek ve umre yapmak niyetiyle yaklaşık bin dört yüz kişi ile Medine'den yola çıktı. Sirede, grubun savaş amacı taşımadığı ve umre niyetiyle geldiği vurgulanır.

2. Zülhuleyfe (İhrama giriş)

   Müslümanlar burada ihrama girdi. Zülhuleyfe, Medine halkı için miqat (ihram sınırı) olarak bilinir; sirede Peygamber ﷺ'in burada kurbanlık hayvanları işaretlediği anlatılır.

3. Hudeybiye: biat ve antlaşma

   Kureyş, Müslümanların Mekke'ye girişini engelledi ve Osman'ın öldürüldüğü söylentisi yayıldı. Peygamber ﷺ, ashabından bir ağaç altında biat aldı (Biat-ı Rıdvan). Ardından on yıllık bir antlaşma yapıldı; bu antlaşmanın şartları ilk bakışta Müslümanlar için ağır görüldü.

   Vahiy

   ۞ لَّقَدْ رَضِىَ ٱللَّهُ عَنِ ٱلْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبَايِعُونَكَ تَحْتَ ٱلشَّجَرَةِ فَعَلِمَ مَا فِى قُلُوبِهِمْ فَأَنزَلَ ٱلسَّكِينَةَ عَلَيْهِمْ وَأَثَٰبَهُمْ فَتْحًا قَرِيبًا

   Kur'an 48:18–18

   Anlam çevirisi (yapay zekâ destekli), Kur'an metninin kendisi değildir

   Andolsun, Allah mü'minlerden ağaç altında sana biat ettikleri zaman razı oldu. Kalplerindekini bildi, üzerlerine huzur indirdi ve onlara yakın bir fetihle karşılık verdi.

   Hudeybiye'de Kureyş'in girişi engellemesi ve Osman'ın öldürüldüğü söylentisi üzerine Peygamber ﷺ ashabından bir ağaç altında biat aldı. Ayet, bu biata katılanlardan Allah'ın razı olduğunu ve kalplerindekini bildiğini anlatır (Ibn Kesir).

   • Tafsir Ibn Kathir 48:18
   • Sahih al-Bukhari 4154

   HadisSahih

   Sahih al-Bukhari 2731

   Anlam özeti

   Ömer, Hudeybiye antlaşmasının şartları karşısında Peygamber ﷺ'e ve Ebu Bekir'e nasıl itiraz ettiğini ve onların cevaplarını anlatır; bu sorularına kefaret olarak sonradan çok sayıda iyilik yaptığını da ekler.

   Antlaşmanın şartlarının Müslümanlara ağır gelmesi ve Hudeybiye'deki tartışma. Hadis, bu sıkıntının sonradan Allah'ın vaadinin ortaya çıkmasıyla anlaşıldığını da bağlamıyla aktarır.

   • sunnah.com/bukhari:2731

4. Dönüş yolu: Fetih Suresi'nin inişi

   Hudeybiye'den dönüşte Peygamber ﷺ'e Fetih Suresi indi; sure antlaşmayı apaçık bir fetih olarak niteler. Kesin yer rivayetlerde farklı geçer (Kürâ'ul-Gamîm, Dacnân veya Cuhfe çevresi).

   Vahiy

   بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُّبِينًا

   Kur'an 48:1–1

   Anlam çevirisi (yapay zekâ destekli), Kur'an metninin kendisi değildir

   Şüphesiz sana apaçık bir fetih verdik.

   Hudeybiye'den dönüşte, gece yolculuğunda indi. Müfessirler ve hadisler, bu ayetin antlaşmayı 'apaçık bir fetih' olarak nitelediğini aktarır (Tefsir İbn Kesir).

   • Tafsir Ibn Kathir 48:1
   • Sahih al-Bukhari 4177

   HadisSahih

   Sahih al-Bukhari 4177

   Anlam özeti

   Zeyd ibn Eslem, babasından aktarır: Peygamber ﷺ gece bir yolculuktayken Ömer de yanındaydı. Ömer ona bir şey sordu, ancak Peygamber ﷺ cevap vermedi; ardından Fetih Suresi'nin indiği anlatılır.

   Hudeybiye'den dönüşte geçen gece yolculuğu. Hadis, sure indikten sonra Ömer'in sorusuna ilişkin anlamın ortaya çıktığını bağlamıyla aktarır.

   • sunnah.com/bukhari:4177