REHBERCI

Taif ve Nahle güzergâhı

Mekke'den Taif'e ve Nahle üzerinden Mekke'ye dönüş; yaklaşık hicretten önceki on yılın sonlarında (M. ≈ 619, yaklaşık). Taif'te karşılama ve eziyet, Adda's'ın bahçesi, Nahle'de cinlerin Kur'an dinlemesi ve Mut'im ibn Adiy'in himayesiyle dönüş.

Bu güzergâh hakkında

Güzergâh ve tarih siyerden yaklaşık olarak belirlenmiştir. Nahle'nin ve Taif'in içindeki durakların kesin yerleri tartışmalıdır; cinlerin dinlediği olayın bağlamı ve Kur'an ayetlerinin hangi olayla ilişkilendirileceği konusunda müfessirler arasında farklı görüşler vardır.

Duraklar

  1. Mekke: yolculuğun başlangıcı

    Peygamber ﷺ, Ebu Talib'in ve Hz. Hatice'nin vefatından sonra destek aramak için Taif'e gitti. Yolculuğun amacı, Sakif kabilesinden destek ve koruma talep etmekti.

  2. Taif: karşılama ve red

    Sirede, Taif'in ileri gelenlerinin Peygamber ﷺ'i reddettiği, şehrin gençlerinin ve çocuklarının onu taşlayarak yaraladığı anlatılır. Bu olaydan sonra Peygamber ﷺ, Mekke'ye dönmek üzere yola çıktı.

    HadisSahih

    Sahih Muslim 1795

    Anlam özeti

    Aişe anlatır: Allah, dağlar meleğini Peygamber ﷺ'e gönderdi; melek, halkının onu reddetmesi üzerine iki dağı üzerlerine kapatmasını isterse bunu yapabileceğini bildirdi. Peygamber ﷺ ise umudunu belirterek, onların soyundan yalnız Allah'a ibadet edecek kimselerin çıkmasını dileyeceğini söyledi.

    Hadis, Peygamber ﷺ'in Taif'te karşılaştığı red ve eziyet olayıyla ilişkilendirilir. Metin Taif'i açıkça adlandırmaz; olayın yeri ve bağlamı diğer rivayetler ve sire ile belirlenir.

    • sunnah.com/muslim:1795
    • Sahih al-Bukhari 3231
  3. Adda's'ın bahçesi

    Sirede, Taif'te bir bağ sahibinin bahçesinde Peygamber ﷺ'in dinlendiği, Hristiyan kölesi Adda's'ın ona yaklaşıp İslam'ı dinlediği anlatılır. Bahçenin yeri kesin olarak bilinmemektedir.

  4. Nahle (Nahlet el-Yemaniyye)

    Taif'ten dönüşte Peygamber ﷺ, Nahle'de sabah namazında Kur'an okudu; sirede ve hadislerde, cinlerin bu okuyuşu dinleyip kavimlerine döndükleri anlatılır. Nahle'nin yeri yaklaşık olarak Mekke–Taif yolu üzerindedir.

    Vahiy

    وَإِذْ صَرَفْنَآ إِلَيْكَ نَفَرًا مِّنَ ٱلْجِنِّ يَسْتَمِعُونَ ٱلْقُرْءَانَ فَلَمَّا حَضَرُوهُ قَالُوٓا۟ أَنصِتُوا۟ ۖ فَلَمَّا قُضِىَ وَلَّوْا۟ إِلَىٰ قَوْمِهِم مُّنذِرِينَ ﴿29﴾ قَالُوا۟ يَٰقَوْمَنَآ إِنَّا سَمِعْنَا كِتَٰبًا أُنزِلَ مِنۢ بَعْدِ مُوسَىٰ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ يَهْدِىٓ إِلَى ٱلْحَقِّ وَإِلَىٰ طَرِيقٍ مُّسْتَقِيمٍ ﴿30﴾ يَٰقَوْمَنَآ أَجِيبُوا۟ دَاعِىَ ٱللَّهِ وَءَامِنُوا۟ بِهِۦ يَغْفِرْ لَكُم مِّن ذُنُوبِكُمْ وَيُجِرْكُم مِّنْ عَذَابٍ أَلِيمٍ ﴿31﴾ وَمَن لَّا يُجِبْ دَاعِىَ ٱللَّهِ فَلَيْسَ بِمُعْجِزٍ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَيْسَ لَهُۥ مِن دُونِهِۦٓ أَوْلِيَآءُ ۚ أُو۟لَٰٓئِكَ فِى ضَلَٰلٍ مُّبِينٍ

    Kur'an 46:29–32

    Anlam çevirisi (yapay zekâ destekli), Kur'an metninin kendisi değildir

    Hani cinlerden bir grubu sana yönelttik; Kur'an dinliyorlardı. Yanına gelince 'Susun' dediler; okuma bitince uyarıcılar olarak kavimlerine döndüler. Dediler ki: 'Ey kavmimiz! Musa'dan sonra indirilen, önceki kitabı doğrulayan, hakka ve dosdoğru yola ileten bir kitap dinledik. Ey kavmimiz! Allah'ın davetçisine icabet edin ve ona iman edin ki Allah günahlarınızı bağışlasın ve sizi elem verici bir azaptan korusun.' Allah'ın davetçisine icabet etmeyen, yeryüzünde Allah'ı aciz bırakamaz ve Allah'tan başka dostları da olmaz; onlar apaçık bir sapkınlık içindedirler.

    Cinlerin Kur'an'ı dinleyip kavimlerine uyarıcı olarak döndükleri olay; müfessirler bu ayetleri Nahle'deki dinleme olayıyla ilişkilendirir, ancak ilişki tartışmalıdır (Ibn Kesir).

    • Tafsir Ibn Kathir 46:29-32
    • Sahih al-Bukhari 4921

    Vahiy

    بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ قُلْ أُوحِىَ إِلَىَّ أَنَّهُ ٱسْتَمَعَ نَفَرٌ مِّنَ ٱلْجِنِّ فَقَالُوٓا۟ إِنَّا سَمِعْنَا قُرْءَانًا عَجَبًا

    Kur'an 72:1–1

    Anlam çevirisi (yapay zekâ destekli), Kur'an metninin kendisi değildir

    De ki: Bana vahyolundu ki, cinlerden bir topluluk dinledi ve dediler ki: 'Gerçekten biz hayranlık verici bir Kur'an dinledik.'

    Surat al-Cinn'in ilk ayeti; hadisler (Buhari 4921) bu surenin, cinlerin Nahle'de Kur'an dinlemesiyle ilişkilendirildiğini aktarır. Bu bağ bazı müfessirlerce kabul edilir, diğerlerince tartışılır.

    • Sahih al-Bukhari 4921
    • Tafsir Ibn Kathir 72:1

    HadisSahih

    Sahih al-Bukhari 4921

    Anlam özeti

    İbn Abbas anlatır: Peygamber ﷺ bir grup sahabiyle Ukaz Pazarı'na giderken Nahle'de sabah namazını kıldırdı; cinler Kur'an okuyuşunu dinlediler, sonra kavimlerine dönüp haber verdiler.

    Hadis olayı, Peygamber ﷺ'in Ukaz'a gittiği sırada Nahle'de geçen bir olay olarak aktarır ve Cin Suresi'nin ilk ayetini bununla ilişkilendirir; siyer ise Nahle'yi Taif dönüşüyle bağlar, bu iki anlatımın aynı olay olup olmadığı konusunda görüşler farklıdır.

    • sunnah.com/bukhari:4921
  5. Mekke'ye dönüş: Mut'im ibn Adiy'in himayesi

    Sirede, Peygamber ﷺ Mekke'ye, Mut'im ibn Adiy'in himayesi altında girdi. Mut'im, Peygamber ﷺ'i koruma altına alarak Mekke'ye girişini güvence altına aldı.

Quran text: Tanzil Project (tanzil.net), CC BY 3.0 – verbatim tanzil.net